Renske Endel

Foto: Piet Hein Out 

Ze voelt zich meer artiest dan ex-topsporter. Niet zo gek ook, want alweer ruim 17 jaar geleden zette Renske Endel (37) een punt achter haar turncarrière. Kort erna belandde ze in de theaterwereld. ‘Dat is misschien wel mijn reddingsboei geweest, ik kreeg de vrijheid terug die ik als turnster zo verschrikkelijk gemist heb.’

Terugkijken op de jaren dat ze letterlijk werd geleefd door haar trainer doet Renske liever niet. Dat ze er een zilveren WK-medaille aan over heeft gehouden, ziet ze als iets goeds voor de zware strijd die ze als jonge turnster heeft moeten leveren “Het is wat het is, positief was het niet. Liever had ik het niet op deze manier meegemaakt. Natuurlijk probeer ik wel het goede ervan te benutten, maar het heeft een groot deel van mijn leven beheerst en het heeft veel invloed gehad op mijn persoonlijke ontwikkeling.”

Liefde voor bewegen

Met het beëindigen van haar carrière begon een lang proces om te ontdekken wie Renske Endel was. Ooit verliefd geworden op de sport vanwege de uitdaging en het maken van mooie bewegingen. “Die liefde voor bewegen is gelukkig nooit weggegaan. Mentaal was ik op en klaar met de sport maar ik voelde me fysiek nog goed. Ik besloot turndemonstraties te geven en mocht een acrobatische dans laten zien tijdens de opening van het EK turnen, dat in 2004 in Nederland werd gehouden. Theatergezelschap Corpus Acrobatics gaf daar ook een optreden en zij vroegen mij of ik bij hen wilde komen werken.”

Het was de vrijheid die me aantrok, en tegelijkertijd was dat heel confronterend

Puur vanwege die passie voor bewegen, greep Renske de uitnodiging met beide handen aan. Niet echt een idee hebbend in wat voor wereld ze terecht zou komen. “Het was de vrijheid die me aantrok, en tegelijkertijd was dat heel confronterend. Ik kende mezelf amper, had geleefd voor anderen en moest mezelf nog helemaal ontdekken. Ineens was ik omringd met mensen die me niet, zoals ik gewend was vanuit het turnen, vertelden wat ik moest doen. Ze namen me op sleeptouw, leerden me de fijne kneepjes van het performen en gaven me alle ruimte om mij ook als persoon te ontwikkelen.”

Fotocredit: Lizanne Jong

Vrijheid als drijfveer

Een studie hoorde in haar beleving ook bij die ontwikkeling, en dus startte Renske direct na haar turncarrière vol goede moed aan de opleiding Voeding en Diëtetiek. “De theorie ging prima maar ik blokkeerde op het moment dat ik in de praktijk mensen moest begeleiden. Het lukte me nog niet om vanuit mezelf te handelen. Was te veel bezig met hoe het ‘zou moeten’ en had diepe angst om het fout te doen. In mijn turnperiode heb ik moeten leven naar hoe de trainer vond dat ik moest zijn. Een eigen identiteit of ideeën had ik niet, dit stuk in mezelf was tijdens de studie nog onvoldoende ontwikkeld om de opleiding goed te kunnen afronden. Ook de opleidingen die ik daarna nog ben gestart, psychologie en de pabo, heb ik niet afgemaakt. Misschien ook wel omdat ik een enorme passie voelde voor het performen en hier volledig voor wilde gaan. Het was moeilijk te combineren.”

Dat betekent op moeilijke momenten mijn eigen weg weer vinden in het opnieuw verwerken

Haar teruggewonnen vrijheid is misschien wel de belangrijkste drijfveer in Renske’s leven. “Met alles wat ik in mijn turnjaren heb meegemaakt, ben ik zo dankbaar voor waar ik nu sta. Het is een enorme strijd en zoektocht geweest, en nog steeds is het soms niet makkelijk. De afgelopen tijd is er veel naar buiten gekomen over de misstanden in de turnwereld en dat haalt oud zeer bij mij naar boven. Wat ik eerder al zei, liever had ik het niet meegemaakt. Maar dat heb ik wel en dus zal ik ermee moeten dealen. Dat betekent op moeilijke momenten mijn eigen weg weer vinden in het opnieuw verwerken.”

In contact staan met mensen

Haar gevoel van dankbaarheid voor wat ze nu heeft maakt dat ze de gebeurtenissen uit het verleden weet om te buigen naar een alsmaar mooier wordend leven. “Ik kom steeds dichter bij mezelf en durf de vrijheid die ik nu heb beter te benutten. Het is oké dat ik misschien anders leef en ik mag de ruimte nemen om dat anders leven te onderzoeken. Zo hoop ik steeds meer acceptatie en tevredenheid in mezelf te vinden en gun dat anderen ook heel erg. Ik vind het heel fijn en waardevol om in contact te staan met mensen, met ze te praten en me open te stellen.”

Wat ik nu weet, is dat het voor mij heel belangrijk is om inzicht te hebben in waarom ik dingen doe

In het traject bij De SportMaatschappij heeft Renske veel opgestoken over zichzelf en hoe ze zich verhoudt tot anderen. “Het heeft heel erg bijgedragen aan mijn zelfontwikkeling. Ik zie mezelf niet meer echt als ex-topsporter maar dat maakte in de groep niet uit. Iedereen heeft zijn eigen leerdoel. Voor mij was dat bewust worden van de kwaliteiten die ik heb, deze verbinden aan dingen die ik leuk vind om te doen en die me energie geven. Ook wilde ik wat verder komen in het nemen van stappen en durven zichtbaar te zijn. Wat ik nu weet, is dat het voor mij heel belangrijk is om inzicht te hebben in waarom ik dingen doe. Dat maakt stappen veel logischer en zo hoef ik minder te wikken en te wegen. Ik ben het zo gewend geweest om te leven naar de maatstaven van anderen, dat het soms nog heel lastig is om te voelen wat ik nu zèlf wil.”

Niet zo doelgericht

Sinds de coronamaatregelen er zijn, valt er voor de beroepsacrobate weinig te willen omdat er maar nauwelijks optredens zijn. “Eerlijk gezegd had ik verwacht dat ik het moeilijk zou vinden, wat dus niet zo is. Ik kan het goed met mezelf vinden, heb altijd wel wat te doen in mijn klushuis en train natuurlijk wel door om mijn lijf fit te houden voor als we weer mogen. Af en toe heb ik nog wat opdrachten en ik werk op dit moment, samen met drie collega-acrobaten, aan een coronaproof voorstelling die we dankzij een subsidie kunnen realiseren. Heerlijk om weer te repeteren en straks hopelijk ook weer op te kunnen optreden.”

Fotocredit: Andrew Valkenburg

Heel veel verder in de toekomst wil Renske ook nog niet kijken. Niet uit ontkenning of angst, maar puur omdat het niet in de aard van haar karakter ligt. “Ik ben niet zo doelgericht, wat misschien heel gek is voor iemand die topsport heeft bedreven. Met alles wat ik heb meegemaakt, geniet ik intens van het heden en dat ik mag doen wat ik het allerleukste vind. De tijd nu gebruik ik om te ontdekken waar mijn kracht ligt en hoe ik die na het artiestenbestaan optimaal kan benutten. Het komt zoals het komt en ik heb nu gelukkig de vrijheid om mijn eigen keuzes te maken.”


Dit interview is samen met De SportMaatschappij tot stand gekomen. Op 26 april start er weer een nieuwe groep met het Krachtprogramma vanuit De SportMaatschappij. Wil je meer weten over dit programma? Kijk dan op https://www.desportmaatschappij.nl/krachtprogramma.