Jeanet van der Laan

Foto: Maikel Tanis

Van voetbalinternational naar wethouder en kandidaat kamerlid: ex-international Jeanet van der Laan praat met Vrouwen in Sport over haar overstap naar de landelijke politiek en hoe haar ervaringen als topsporter hierbij geholpen hebben. Ze staat momenteel op de dertiende plaats van de D66-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer.

Allereerst gefeliciteerd met je kandidaatstelling voor D66. Hoe ben je tot de keuze gekomen om de politiek in te gaan?

Na mijn carrière als topvoetballer heb ik in het voortgezet onderwijs gewerkt als docente en teamleider. Al vele jaren ben ik actief als raadslid in Lisse en nu alweer bijna drie jaar als wethouder. Lokaal kom ik daardoor met ontzettend veel verschillende mensen in contact, uit alle lagen van de maatschappij.

Mijn missie is een fitte en veerkrachtige samenleving. Door mijn achtergrond als topsporter, wethouder en voorzitter van de afdeling Sport van D66 heb ik een visie op de maatschappelijke kracht van sport en hoe dit door landelijk beleid versterkt kan worden. Ik heb daardoor ook toegang tot een groot netwerk. Mijn ervaring vanuit het onderwijs zorgt ervoor dat ik snap wat de urgentie is.

Hoe reageerde jouw omgeving op je kandidaatstelling voor de landelijke politiek?

Enthousiast. Lisse is trots en dat maakt het extra bijzonder. Het komt niet vaak voor dat iemand vanuit de lokale politiek in Lisse naar de landelijke arena overstapt. Ze leven altijd met me mee. Dat geeft energie.

Wat zijn voor jou belangrijke thema’s om aan te pakken?

Voor het kunnen bereiken van mijn missie is een integrale blik noodzakelijk. Met voldoende beweging alléén red je het niet. Het hangt ook samen met goede voeding, een rookvrije generatie, mentale weerbaarheid en het hebben van perspectief in je leven.

Juist door een gezonde leefstijl te stimuleren dragen we bij aan de missie voor de gezondste jeugdgeneratie ter wereld in 2040. Het gaat daarbij nog een stap verder dan de inzet op preventieve zorg. Een gezonde leefstijl kan die noodzaak zelfs deels voorkomen.

D66 heeft als standpunt dat gezondheid meer is dan goede zorg. D66 is een van de weinige partijen die daar heel hoog op inzet.

Juist door een gezonde leefstijl te stimuleren dragen we bij aan de missie voor de gezondste jeugdgeneratie ter wereld in 2040

Wat wil je precies bereiken in de Tweede Kamer?

Voor de integrale aanpak van een gezonde leefstijl heeft D66 een aantal subdoelstellingen gedefinieerd. Denk daarbij aan een suikerbelasting op zoete dranken, het voortzetten van het Preventieakkoord, afspraken met de voedselindustrie over de percentages zout, suiker en vet in producten en het stimuleren van een leven lang bewegen.

Evenals onderwijs is sport een heel belangrijk maatschappelijk bindmiddel. Het moet daarom een politieke vertaling krijgen, iets waar ik me nu ook al voor inzet. Het is belangrijk dat dit ook op landelijk niveau gebeurt om echt verandering teweeg te brengen. Ik maak me daarom hard voor de invoering van de sportwet. 

Wat heb jij tot nu toe op deze thema’s kunnen betekenen?

Lisse heeft als een van de eerste gemeenten een lokaal sportakkoord in navolging van het landelijke sportakkoord. Waarmee onder andere het volgende is bereikt:

  • Extra sportactiviteiten gratis toegankelijk voor iedereen.
  • Een watertappunt voor inmiddels bijna iedere school in Lisse
  • Meer senioren in beweging door “Lisse Vitaal”

Als wethouder ben ik op dit moment ook verantwoordelijk voor de jeugdhulp. Er melden zich veel kinderen aan. In plaats van direct door te verwijzen naar hulpinstanties, inventariseren we eerst of het kind naar school gaat, op een sport zit of een andere hobby heeft waarmee het een sociaal netwerk kan opbouwen. Deze aanpak lijkt misschien normaal, maar we zijn het normale uit het oog verloren.

Sinds een klein jaar ben ik nu ook corona crisisbestuurder. Doordat we een lokaal sportakkoord hebben, was het openstellen van de sportverenigingen tijdens deze coronaperiode voor ons snel in overleg geregeld. We hebben als lokale politiek goed zicht op alle lokale sportactiviteiten en werken daar onderling goed in samen. Het is opvallend dat iets wat als even belangrijk wordt gezien als het onderwijs, niet wettelijk verankerd is, juist in deze periode.

Hoe heb jij je periode als topsporter beleefd en hoe kijk jij naar de ontwikkeling van het vrouwenvoetbal?

Als een hele mooie tijd die me snel volwassen heeft gemaakt. Ik was al jong veel van huis. Voetbal was en is mijn lust en mijn leven. Zij het nu wat op een lager pitje.

Zelf ben ik nu moeder van 3 jongens. Voetbal is een rode draad onze familie: mijn vader, broer, man en nu ook mijn kinderen beoefenen de sport intensief. Wij kunnen niet zonder voetbal. Het voetbal heeft me onder andere een topsportcarrière gegeven, veel plezier en snel herstel na mijn bevallingen.

Het EK heeft een gevoel van gelijkwaardigheid gegeven; jongens hebben gezien dat vrouwen wel kunnen voetballen en meisjes hebben rolmodellen gekregen. Dat is goud waard

Overigens kunnen we het ons nu bijna niet meer voorstellen, maar in die tijd was vrouwenvoetbal nog erg bijzonder. Als eerste meisje kreeg ik van de KNVB toestemming om op het hoogste niveau met jongens te voetballen. Dit mocht eerst niet, maar kantelde na mijn speeches voor bondsbestuurders en een kort geding. Tegenwoordig komt iedere huidige OranjeLeeuwin uit het gemengde voetbal. Dat vind ik mooi om te zien!

Een emotioneel moment voor mij was daarom het Europees Kampioenschap van de OranjeLeeuwinnen. Ik ben jarenlang voetbalinternational geweest en jaar in jaar uit ben ik als vrouw een uitzondering geweest. Het EK heeft een gevoel van gelijkwaardigheid gegeven; jongens hebben gezien dat vrouwen wel kunnen voetballen en meisjes hebben rolmodellen gekregen. Dat is goud waard.

Welke kwaliteiten/ vaardigheden als topsporter kun je goed gebruiken in de politiek?

Doorzettingsvermogen, lef en incasseringsvermogen. Als teamsporter ben je daarbij ook nog gewend om je gezamenlijk in te zetten voor een hoger doel. Het gaat niet om mij, maar om wat ik kan bijdragen aan de maatschappij in het bijzonder via sport en onderwijs. Het verbaast mij daarom dat er nauwelijks topsporters werken in het openbaar bestuur, juist omdat topsporters die belangrijke kwaliteiten hebben.

Hoop je dat er in de toekomst meer (top)sporters de overstap maken naar de landelijke politiek?

Sport en topsporters zijn op dit moment te weinig vertegenwoordigd in de politiek. Het maatschappelijk belang van sport en bewegen wordt nog te weinig onderkend.

Tevens verdient het topsportklimaat meer aandacht en zal ik me inzetten om de financiële positie van topsporters met een A-status te verbeteren of om scholingsmogelijkheden na de actieve sportcarrière te stimuleren. Een (oud-)topsporter begrijpt het belang hiervan.

Hoe is het om campagne te voeren in Coronatijden?

Dat is inderdaad even wennen. Voor de lokale politiek heb ik ook al een aantal keren campagne gevoerd en dan is het verschil wel merkbaar. We kunnen nu niet zomaar naar onze kiezers toe.

Het topsportklimaat verdient meer aandacht en ik zal me inzetten om de financiële positie van topsporters met een A-status te verbeteren of om scholingsmogelijkheden na de actieve sportcarrière te stimuleren

Veel gesprekken vinden daarom nu online plaats. Dat is jammer, maar het biedt ook mogelijkheden. Een kennismaking is nu veel laagdrempeliger geworden en op digitale netwerkborrels komen nu ook mensen die anders thuis zouden blijven en dat past ook wel bij me, want ik ben heel benaderbaar. Nederland gaat veerkrachtig om met deze situatie. Maar in sommige gevallen is een fysieke ontmoeting toch echt belangrijk. Dat proberen we dan zo veel mogelijk buiten te doen.

Ik zoek altijd de verbinding en wil een realistisch perspectief bieden voor zoveel mogelijk mensen. Ik zet me graag in voor de samenleving en het is belangrijk dat deze er ook daadwerkelijk wat aan heeft. Mochten er dus ideeën of vragen zijn ten aanzien van bijvoorbeeld het thema sport, ben ik daarvoor altijd benaderbaar. Ik kom graag op voor iedereen in beweging!