Mindset - Een goede uitdaging of een pijnlijke bevestiging van je tekortkomingen?

“Zo ben ik nu eenmaal”, Een uitspraak die je vast wel eens voorbij hebt horen komen. In veel gevallen hebben mensen zichzelf iets aangepraat. Want staat dit wel zo vast of zijn er mogelijkheden om kwaliteiten (verder) te ontwikkelen door middel van je mindset? In dit artikel zal ik mij voornamelijk richten op atleten, maar veel eigenschappen die hieronder worden besproken zijn ook in andere situaties te implementeren. Een stukje bewustwording van de verschillende denkwijzen die ik hieronder beschrijf kan al het verschil maken. 


Om de zaterdag neemt atleet en coach Jennifer Mellies je aan de hand van een aantal blogs mee over alles op het gebied van performance, mindset en onderwerpen gerelateerd aan sportpsychologie.


Het ontwikkelen van een positieve mindset is voor atleten essentieel om sportdoelen te bereiken. Het is ook een onderwerp wat vaak wordt besproken, want hoe sporters verschillende aspecten binnen hun sport ervaren heeft invloed op het plezier en de prestaties. 

Er zijn twee soorten mindsets die je kunt hebben als het gaat om capaciteiten en talenten: 

Fixed mindset en Growth mindset.

Fixed mindset
De overtuiging dat iemands capaciteiten en talenten permanent en onveranderlijk zijn. Je hebt wat je hebt en dat is het. Mensen met een Fixed mindset hebben de neiging om negatieve feedback als bedreiging te beschouwen en gaan vaak voor de makkelijke weg om te voorkomen dat ze fouten maken. Het kan leiden tot angstige, rigide atleten en kan het zijn dat de volledige potentie van de atleet niet tot zijn recht komt.

Growth mindset
Mensen met deze mentaliteit beschouwen hun capaciteit en talent als dingen die kunnen groeien en ontwikkelen door hard werken. Vanuit dit perspectief wordt succes voornamelijk bepaald door inspanning en is het mogelijk om hun volledige potentieel te kunnen realiseren.

De groeimindset erkent talent, maar richt zich op het ontwikkelen en voortbouwen op dat talent in plaats van talent te tonen en simpelweg te streven naar succes. Wanneer je vastzit zul je nieuwe strategieën uitproberen en zoeken naar nieuwe input.

Falen is een kans voor groei en een manier om prestaties in de toekomst te verbeteren. Een groeimindset wordt geassocieerd met meer adaptief gedrag, verbeterde prestaties en meer plezier in vergelijking tot een fixed mindset. Mensen met deze mindset gaan voor uitdagende taken en zien negatieve feedback als nuttig.

Het komt regelmatig voor dat ouders, trainers en coaches denken dat winnen het enige is wat ertoe doet. Het effect hiervan op de atleten is dat zij op safe gaan spelen om fouten te voorkomen in plaats van hun persoonlijkheid uit te drukken door dingen te proberen die mogelijk buiten de comfortzone liggen. Voor een groeimindset is het daarom belangrijk om een motiverend klimaat te vormen.

Deze wordt onder andere gecreëerd door belangrijke mensen in je sport. Denk hierbij aan familie, coaches en teamgenoten. Een leeromgeving met de nadruk op inspanning, vooruitgang en ondersteuning. 

Atleten met een groeimindset hebben een positieve reactie op zowel succes als falen. Een benadering gericht op groei kan atleten helpen te herstellen van fouten. Hoe meer atleten geloofden dat hun atletisch vermogen het resultaat was van inspanning en oefening, hoe beter ze het volgende seizoen presteerden. Bovendien hadden deze atleten meer kans op een top seizoen als ze voelden dat hun coach inspanning en oefening waardeerde boven talent.

Heb jij als sporter een fixed mindset? Het is mogelijk om van een Fixed naar een Growth mindset te gaan, wat je uiteindelijk verder zal brengen in je prestaties. Een groeimindset kun je bevorderen door de volgende overtuigingen:

  • Inspanning is een essentiële eigenschap en vaardigheden zijn het resultaat van hard werken.
  • Focus je op jezelf, het proces, het heden en vooruitgang.
  • Moedig positief en supportive denken aan.
  • Accepteer prestaties uit het verleden.
  • Stel competentie- en procesdoelen.
  • Wat angst vlak voor een wedstrijd is normaal.
  • Falen is belangrijk voor success en tegenslagen bieden kansen om te leren.
  • Ontwikkel passende emotionele reacties op falen.
  • Zie een aankomende wedstrijd als een uitdaging.
  • Zoek steun bij teamgenoten en anderen in een motiverend klimaat.
  • Feedback kan worden gebruikt om op bepaalde gebieden te verbeteren. 

Zoek naar uitdagingen die groei stimuleren in plaats van naar mogelijkheden te kijken om je vaardigheden te bewijzen. Dit kan in kleine stapjes, net als spiermassa opbouwen in de gym. Na verloop van tijd kan een groeimindset een onbewuste reactie worden.